Beleidsaspecten

Bomen en overlast

Hinder en overlast

Onder hinder en overlast kan worden verstaan:
• Wortelwerking;
• Schaduwwerking;
• Takschuring;
• Takken in de gewenste, voorgeschreven takvrije zone
• Ziekten en insecten;
• Vruchtval;
• Bladval;
• Allergie;

Onderstaande matrix geeft de te doorlopen stappen weer bij hinder en/of overlast van bomen.

In onderstaande tabel wordt per type hinder en/of overlast aangegeven wanneer deze verschijnselen zo ernstig zijn dat sprake is van een situatie die afwegingen over duurzame oplossingen, dan wel het verwijderen of vervangen van de boom nodig maakt. Daarbij wordt opgemerkt dat in het bijzonder bladval, schaduwwerking, overhangende takken en in mindere mate vruchtval en allergie aspecten zijn die onlosmakelijk met bomen verbonden zijn en in beginsel geen reden kunnen zijn voor grote ingrepen in het bomenbestand. Wel kan bij deze vormen van hinder en overlast nagegaan worden of sprake is van een uitzonderlijk ongunstige situatie of dat er mogelijkheden zijn om de hinder en overlast te verlichten (bijvoorbeeld door op bepaalde plaatsen intensiever blad te ruimen).

Type hinder of overlast Kenmerken, wanneer wordt gesproken van hinder en overlast Mogelijke oplossingen om de boom te behouden Wanneer wordt een boom verwijderd?
Wortelwerking Van hinder door wortelwerking is sprake indien:
• Grote hoogteverschillen ontstaan in de verharding (3 cm of meer),
waardoor opritten, wegen en voet- of fietspaden slecht toegankelijk zijn;
• Water niet meer snel kan worden afgevoerd vanaf wegen;
• Aantoonbaar door boomwortels schade (scheuren of ontwrichting) aan woningen, riolering of andere elementen zoals tuinmuren is of zal ontstaan.
De hieronder staande oplossingen dienen altijd gecombineerd te worden met groeiplaatsverbetering:
• Oude leidingen vervangen door moderne kunststof buizen en koppelingen.
• Verruimen van de boomspiegel.
• Verwijderen van enkele lastige, oppervlakkige wortels (in overleg met boomverzorger).
• Indien mogelijk gefaseerde wortelsnoei uitvoeren.
• Ophogen van de verharding met maximaal 10 centimeter (indien voorgaande opties niet mogelijk zijn).
• Vervangen van verharding van stoeptegels of straatstenen door halfverharding
• Verstevigen constructie van woningen en tuinmuren. Deze oplossing is voornamelijk van belang bij monumentale bomen. Voor waardevolle- en structuurbomen geldt dat deze oplossing alleen uitvoerbaar is, wanneer eenvoudige maatregelen uitkomst bieden. De kosten van aanpassingen en constructies moeten immers opwegen tegen de waarde van een boom of eenheid.
Nooit
• Bij monumentale bomen, tenzij sprake is van een uitzonderlijke situatie (bijvoorbeeld ernstige schade aan een monumentaal gebouw)

Waarschijnlijk niet
• Bij schade aan particuliere verharding of erfafscheidingen

Mogelijk
• Bij ernstige en onoplosbare schade aan openbare verharding (gevaar) of riolering
• Bij aanwijsbare en oorzakelijke

Schaduwwerking
bij woningen
Indien een boom aan de schaduwzijde (met name aan de zuidzijde van een woning) staat, aan deze zijde zich verblijfsruimtes bevinden en de boom een dichte kroon heeft die weinig licht doorlaat dan kan deze overlast door schaduwwerking veroorzaken of de beleving van uitzicht nadelig belemmeren. Schaduwwerking op zonnecellen en zonnecollectoren wordt niet als hinder gezien, aangezien energieopwekking niet primair de functie van gebouwen in het stedelijk gebied is. Indien sprake is van overlast bij een woning, dan kan de kroon worden gesnoeid in overleg met een erkend boomverzorger. Daarbij dient zodanig gesnoeid te worden dat de kroonvorm zoveel mogelijk in tact blijft en de boom haar natuurlijke groeivorm behoudt. Nooit
• Bij monumentale bomen

Waarschijnlijk niet
• Bij structuurbomen of waardevolle
bomen

Mogelijk
• Bij bomen die uitzonderlijk dicht bij
gebouwen staan
• Bij bomen in woonstraten die gezien
hun uiteindelijke omvang slecht
passen in het straatprofiel

Takschuring Overlast kan ontstaan doordat takken tegen delen van een gebouw aan komen en:
• Daarbij schade ontstaat (zoals afschuren verf, schade aan dakgoten of dakpannen) en/ of dit ongewenst geluid oplevert.
Snoei in de kroon in overleg met een erkend boomverzorger. Nooit
• Bij monumentale bomen

Waarschijnlijk niet
• Bij structuurbomen en waardevolle bomen

Mogelijk
• Bij bomen die uitzonderlijk dicht bij gebouwen staan

Ziekten en insecten Voor een overzicht van ziekten en plagen wordt verwezen naar de pagina ziekten en plagen. Ziekten en plagen zijn een vorm overlast als de gezondheid gevaar loopt of
als functies in de openbare ruimte belemmerd worden. (bijvoorbeeld doordat een kinderspeelplaats niet meer bruikbaar is als gevolg van Eikenprocessierups)
Nooit
• Bij monumentale bomen, tenzij
sprake is van een uitzonderlijke situatie

Waarschijnlijk niet
• Bij structuurbomen en waardevolle bomen
• Bij bomen in het buitengebied

Mogelijk
• Als de gezondheid van mensen beïnvloed wordt
• Als het functioneren van de openbare ruimte belemmerd wordt
• Als sprake is van besmettelijke ziekten die de vitaliteit van bomen in de omgeving bedreigt (bijvoorbeeld Iepziekte)
• Als sprake is van verminderde vitaliteit
• Als er een groot aantal klachten is

Altijd
• Als sprake is van zeer besmettelijke ziekten (bijvoorbeeld bacterievuur)

“Druipen”
(honingdauw /
roetdouw
Bepaalde boomsoorten kunnen door de aanwezigheid van luizen die honingdauw of roetdouw produceren last hebben van het zogenaamde druipen. Dit betekent dat onder de boom een plakkerige laag afgezet wordt. Van overlast is sprake als bijvoorbeeld terrasmeubilair of auto’s zodanig vervuilen dat zij niet meer zonder meer bruikbaar zijn of uitzonderlijk vaak schoongemaakt moeten worden. Bestrijding van luizen. Verplaatsen terras/parkeergelegenheid/speelvoorzieningen Nooit
• Bij monumentale bomen

Waarschijnlijk niet
• Bij structuurbomen

Mogelijk
• Bij het niet meer functioneren van bijvoorbeeld terrassen en parkeerplaatsen

.Stuifmeel (Allergie) Tijdens de bloeifase kunnen van bomen afkomstig stuifmeel en pollen allergische reacties veroorzaken. Omdat stuifmeel door de wind ver gedragen wordt is
normaal gesproken niet vast te stellen van welke boom het stuifmeel afkomstig is.
Goede voorlichting;
www.pollennieuws.nl geeft informatie en tips over pollen en hoe de burger zelf om kan gaan met de allergie.
Nooit
• In beginsel bij alle bomen
Vruchtval Treedt op in de zomer en het najaar wanneer de vruchten rijp zijn en uit de bomen vallen. Van overlast wordt gesproken als:
• Fruitbomen in verharding of nabij verharding staan en de vruchtval overlast op openbaar verhard terrein veroorzaakt;
• Fruitbomen in gemeentelijk eigendom zijn en de vruchtval overlast veroorzaakt op verhard terrein of terrein bij particulieren;
• Nootdragende bomen als eiken, paardenkastanjes en boomhazelaars het functioneren van stoepen, wegen en parkeerplaatsen beïnvloeden.
Tijdelijke verhoging van de beheerfrequentie voor de openbare verhardingen Nooit
• Bij monumentale bomen

Waarschijnlijk niet
• Bij structuurbomen en waardevolle bomen
• Bij bomen in het buitengebied

Mogelijk
• Bij extreme overlast in woonstraten

Zaailingen Bepaalde boomsoorten (zoals esdoorn en acacia) kunnen zich sterk uitzaaien. Van overlast is sprake als ieder seizoen een groot aantal zaailingen uit tuinen of plantsoenen verwijderd moet worden Aanpassen inrichting tuin of plantsoen (bijvoorbeeld plantbed vervangen door gras) Nooit
• Bij monumentale bomen

Waarschijnlijk niet
• Bij structuurbomen en waardevolle bomen
• Bij bomen in het buitengebied

Mogelijk
• Bij extreme overlast door één of enkele bomen

Bladval Tussen eind oktober en eind november kan bladval leiden tot hinder, zoals het in huizen binnenwaaien van blad en het bedekt raken van verhardingen, gazons
en borders met dood blad. Dit is echter een natuurlijk verschijnsel dat bij bomen hoort en moet dan ook als zodanig geaccepteerd worden.
Geven van voorlichting (over het nut van een bladerdek).
• Informatie over bladruimen middels de onderhoudskalender
• Het bieden van de mogelijkheid om blad op een centrale plaats te verzamelen
• Vergroten van frequentie voor het vegen van de straten.
• Verstopte dakgoten kunnen voorkomen worden door een bladrooster op de dakgoot te monteren.
Nooit
• In beginsel bij alle bomen